Kovanların arılık içindeki dizilişi, verimi ve iş kolaylığını doğrudan etkiler. Düzgün sıralar göze hoş görünür ama çoğu zaman en iyi çözüm değildir.

Sapma sorunu

Aynı görünümlü kovanlar düz bir sıra halinde dizildiğinde arılar kendi kovanlarını karıştırır. Buna sapma denir.

Sonuçları:

• Sıranın uçlarındaki koloniler güçlenir, ortadakiler zayıflar
• Hastalık ve varroa koloniler arasında yayılır
• Çiftleşmeden dönen ana arı yanlış kovana girip öldürülebilir

Sapmayı azaltan düzenlemeler:

• Kovanları farklı yönlere bakacak biçimde diz
• Farklı renklerde boya; arıların ayırt edebildiği renkler tercih edilir
• Giriş çevresine belirgin şekiller koy
• Kovanları gruplar halinde ve aralıklı yerleştir
• Ağaç, çalı ve taş gibi doğal işaretlerden yararlan

Aralık

Kovanlar arasında çalışma payı bırakılmalıdır. Çok sıkışık diziliş:

• Muayeneyi zorlaştırır; yan kovana çarpma koloniyi tetikler
• Kat ve ballık koyacak yer bırakmaz
• Sapmayı artırır

Yan yana ikişerli gruplar, aralarında geçiş payı bırakılarak yaygın bir düzendir.

Yön

Uçuş deliğinin yönü, sabah güneşini alacak biçimde ayarlanır. Bu, arıların erken uçuşa çıkmasını sağlar.

Hâkim rüzgâr yönüne bakan giriş, kışın ısı kaybını ve yağmur girişini artırır; bundan kaçınılmalıdır.

Yükseklik

Kovanlar yerden yükseltilir. Kazanç:

• Zeminden gelen nem kesilir
• Ahşap çürümesi yavaşlar
• Bazı zararlıların erişimi zorlaşır
• Arıcının beli korunur

Çalışma yüksekliği önemlidir: fazla alçak kovan sırtı zorlar, fazla yüksek kovan üst kat kaldırmayı zorlaştırır.

Sabitleme

Kovanlar fırtına, hayvan ve nakil sırasında devrilebilir. Kayış ya da ağırlık ile sabitlemek basit ama önemli bir önlemdir.

Uçuş yolu

Uçuş yolu, arıların kovandan çıkıp yükseldiği hattır. Bu hat üzerinde insan ya da hayvan geçişi olmamalıdır.

Zorunluysa girişin önüne çit ya da bitki konur; arılar yükselerek uçmak zorunda kalır ve baş hizasının üstünde seyreder.

Çalışma alanı

Arılıkta bir çalışma alanı bulunması işi kolaylaştırır: çerçeve koyacak sehpa, kapalı kutu, alet çantası ve su.

Yere konan çerçeve hem kirlenir hem yağmacılık çeker.