Çiftleşme denetimi, ıslahta genetiğin yarısını belirleyen ama en zor kontrol edilen taraftır.

Sorunun kaynağı

Ana arı, kovandan uzakta ve havada, çok sayıda erkek arıyla çiftleşir. Erkek arılar geniş alandan gelir.

Bu, açık çiftleşmede baba tarafının bilinmemesi demektir. Ne kadar iyi bir ana arı hattı seçilirse seçilsin, sonuç çevredeki genetikle şekillenir.

Denetim seçenekleri

Açık çiftleşme

En kolay yoldur. Doğal çeşitliliği korur, ek düzenek gerektirmez. Ancak baba tarafı denetlenemez.

Bölgedeki erkek arı havuzunu iyileştirmek, açık çiftleşmede yapılabilecek tek müdahaledir: seçilmiş kolonilerde erkek yavru alanı bırakmak.

İzole çiftleştirme alanı

Çevresinde başka koloni bulunmayan konumlarda kurulur. Alana yalnızca seçilmiş erkek arı koloniler yerleştirilir.

Denetim belirgin biçimde artar; tam değildir ama açık çiftleşmeye göre çok üstündür.

Suni tohumlama

Tam denetim sağlayan tek yöntemdir. Ekipman, eğitim ve zaman ister; seri üretim için uygun değildir.

Erkek arı üretimi

Denetimin unutulan yarısı budur. Seçilmiş kolonilerde bilinçli olarak erkek yavru yetiştirmek gerekir.

• Erkek yavru çerçevesi ver
• Erkek arıların olgunlaşması zaman alır; ana arı üretiminden önce başla
• Erkek arı kolonilerini güçlü ve iyi beslenmiş tut

Varroa mücadelesinde kullanılan kesim çerçevesiyle bu amaç çelişebilir; hangi kolonide hangi amacın güdüldüğü ayrılmalıdır.

Döl kontrolü

Üretilen ana arının kalitesi ancak yavruları çıktıktan sonra değerlendirilebilir.

• Yavru alanının sıkılığı
• İşçi gözlerinde erkek yavrusu olup olmadığı
• Koloninin davranışı
• Gelişme hızı

İşçi gözlerinde kabarık erkek yavrusu, ana arının yetersiz çiftleştiğini gösterir; bu ana arı değiştirilmelidir.

Hava koşulları

Çiftleşme uçuşu uygun hava gerektirir. Uzun süren kötü hava, ana arının yetersiz çiftleşmesine ya da hiç çiftleşememesine yol açabilir.

Bu yüzden üretim, havanın istikrarlı olduğu döneme planlanır.