Het Kakugo-virus werd beschreven bij onderzoek naar het verdedigingsgedrag van bijen. Het is nauw verwant aan het vleugelmisvormingsvirus.

De waarneming

Het virus werd gevonden in de hersenen van bijen die wachtdienst deden en zich verdedigden. Dat leidde tot de vraag of er een verband is tussen besmetting en agressief gedrag.

Wat dat wel en niet betekent

Een verband vaststellen is niet hetzelfde als een oorzaak aantonen. Het virus in verdedigende bijen aantreffen laat open of:

• Het virus het gedrag beïnvloedt
• Verdedigende bijen om andere redenen vaker besmet raken
• Beide door een derde factor worden bepaald

Dit is een terrein waar het onderzoek nog loopt. Voor de praktijk zijn er geen aanbevelingen uit af te leiden.

De verwantschap die wél telt

Het virus behoort tot dezelfde groep als het vleugelmisvormingsvirus — het belangrijkste virus in de imkerij.

Daarmee gelden dezelfde uitgangspunten: het wordt door varroa overgebracht, de mijt brengt het rechtstreeks in de hemolymfe, en de belasting hangt af van de mijtdruk.

Wat een imker eraan heeft

Weinig, en dat is eerlijker dan te doen alsof er een maatregel uit volgt.

Wat wél geldt is wat voor alle bijenvirussen geldt: er bestaat geen middel dat op het virus werkt, en de enige werkelijk doeltreffende maatregel is varroa onder controle houden.

Als een volk steeklustig is

Zoek de oorzaak bij de bekende factoren voordat u aan een virus denkt:

• De leeftijd en genetica van de koningin
• Moerloosheid
• Roverij of aanhoudende verstoring
• Weer en drachtgebrek
• Alarmferomoon in kleding en handschoenen

De koningin vernieuwen is de maatregel die bij steeklust vrijwel altijd werkt.