Varroabehandeling is niet één handeling maar een programma. Wat werkt is een combinatie van meten, niet-chemische ingrepen en waar nodig toegelaten middelen — met wisseling van werkzame stof.

Organische zuren

Er is geen vastgestelde resistentie tegen deze middelen; dat maakt ze de vaste poot van het programma.

• Mierenzuur: Het enige middel dat gesloten broed binnendringt en dus ook werkt wanneer er broed is. Zeer temperatuurgevoelig: bij hitte kan het het volk schaden, bij kou werkt het niet
• Oxaalzuur: Bereikt alleen mijten op de bijen. Zeer werkzaam in een broedloze periode, zwak wanneer er broed is. Toegediend door druppelen of verdampen
• Melkzuur: Op de bijen gesproeid. Geschikt voor kleine volken en vliegers

Synthetische middelen

Meestal strips met langzame afgifte; werkzaam en gemakkelijk toe te passen.

Twee bezwaren:

• Er ontstaat resistentie. Wereldwijd gemeld voor de amitraz- en pyrethroïdegroep
• Zij kunnen residuen in was achterlaten. Vetoplosbare stoffen hopen zich op en komen via kunstraat terug in de kringloop

Niet-chemische methoden

• Broedonderbreking: De krachtigste methode; de mijt kan zich niet vermeerderen
• Darrenraat snijden: De mijt verkiest darrenbroed. Snijd de raat op tijd, anders keert de methode zich tegen u
• Vangraat: De mijten worden in één raat verzameld en die wordt verwijderd
• Open bodem: Een bescheiden bijdrage, geen zelfstandige oplossing

Regels voor toepassing

• Behandel niet met honingkamers op de kast. Residuen komen in de honing
• Houd de wachttijd aan
• Volg dosering en duur van het etiket. Onderdoseren doodt de gevoelige mijten en laat de taaie leven; het versnelt resistentie
• Laat strips niet langer zitten dan voorgeschreven. Een uitgewerkte strip betekent een blijvende lage dosis
• Let op de temperatuur. Beslissend bij organische zuren

Timing

Eind zomer is het belangrijkste moment. De winterbijen worden dan opgekweekt; de mijtdruk in augustus bepaalt hoeveel volken er in maart leven.

De broedloze periode is het tweede venster. Alle mijten zitten dan op de bijen en één contactbehandeling bereikt vrijwel de hele populatie.

Doordat najaren warmer worden verschuift die broedloze periode. Bevestig haar door te meten in plaats van haar op de kalender aan te nemen.

Het programma opbouwen

• Meet regelmatig
• Wissel de werkzame stof — de werking moet veranderen, niet het merk
• Neem organische zuren op in het programma
• Combineer met niet-chemische methoden
• Meet opnieuw na elke behandeling

Die laatste stap wordt bijna altijd overgeslagen en is de duurste omissie: zonder controle kan een werkeloze methode jarenlang worden herhaald.

Veiligheid

• Organische zuren zijn bijtend; handschoenen, bril en een geschikt masker
• Bewaar middelen in de originele verpakking
• Noteer middel, datum en dosering — in veel landen wettelijk verplicht