De paring van een koningin gebeurt in de lucht en buiten het bereik van de imker. Paringssystemen zijn manieren om dat gebrek aan controle te verkleinen.

Hoe de paring verloopt

Enkele dagen na het uitlopen vliegt de koningin uit om te paren. Zij gaat naar plaatsen waar darren samenkomen en paart daar met veel darren.

Het ontvangen sperma gebruikt zij haar leven lang. Meervoudige paring geeft het volk genetische verscheidenheid, wat de weerstand tegen ziekte rechtstreeks vergroot.

Vrije paring

De gebruikelijkste en eenvoudigste weg. De koningin paart met darren uit de omgeving.

Voordeel: Er is geen voorziening nodig en de natuurlijke verscheidenheid blijft behouden.
Beperking: De helft van de genetica is niet te sturen — bij teeltwerk een ernstig gemis.

Afgelegen bevruchtingsstation

Ingericht waar geen andere volken in de buurt staan: een eiland, een bergdal, het binnenste van een groot bos.

Er worden alleen geselecteerde darrenvolken geplaatst, zodat koninginnen waarschijnlijk met die darren paren.

Voordeel: De controle neemt aanzienlijk toe zonder grote investering.
Beperking: Geen volledige controle, en geschikte plekken zijn schaars.

In veel landen beheren verenigingen beschermde bevruchtingsstations.

Kunstmatige inseminatie

De enige methode met volledige controle. De koningin wordt in het laboratorium geïnsemineerd met sperma van geselecteerde darren.

Voordeel: Beide kanten van de genetica zijn bekend.
Beperking: Vraagt apparatuur, scholing en tijd; niet geschikt voor grootschalige productie.

Verliezen beperken

Een aanzienlijk deel van het koninginnenverlies treedt op tijdens de bruidsvlucht, en de opstelling van de kastjes speelt daarbij rechtstreeks mee:

• Zet de kastjes in verschillende richtingen
• Gebruik duidelijke kleuren en vormen bij de vliegopeningen
• Zet geen gelijke kastjes in een rij
• Gebruik natuurlijke herkenningspunten

Een koningin die het verkeerde kastje binnengaat wordt gedood.

Weer

Bruidsvluchten vragen geschikt weer. Koele, natte perioden stellen ze uit; een lange vertraging kan de koningin ongepaard aan de leg brengen.

Zo'n koningin produceert alleen darren en moet worden vervangen.