Raamtransport en opslag

Hulpmiddelen voor vervoer en opslag van ramen zijn hulpstukken zoals de raamtang, de raamhanger, de honingkamerlift, de transportkar, spanbanden, raatrekken en ophangsystemen, waarmee je ramen veilig uit de kast neemt, tijdens de controle opzij houdt, honingkamers en kasten optilt en vervoert, en lege raten buiten het seizoen onbeschadigd bewaart. Het juiste hulpmiddel beschermt de rug van de imker, de raat en de bijen. Deze pagina beschrijft de hulpmiddelen en de methoden om raten te bewaren tegen de wasmot.

Waarom heb je hulpmiddelen nodig om ramen te vervoeren?

Een vol honingraam weegt een paar kilo, een volle honingkamer tientallen kilo's. Op een oogstdag tilt de imker die last keer op keer. Het doel van de hulpmiddelen:

• De raat beschermen: Het raam vervoeren zonder schokken, zonder het te laten vallen en zonder het te pletten.
• De bijen beschermen: Voorkomen dat bijen geplet worden en de moer verloren gaat bij het uitnemen en terugzetten van ramen.
• De imker beschermen: De belasting van rug en polsen verminderen.
• Hygiëne: Werken zonder het raam op de grond te zetten of met aarde en gras in aanraking te laten komen.

Raamtransportkisten met deksel en het vervoer met honingkamers bij de oogst worden uitgebreid behandeld op de pagina “Kisten voor vervoer en opslag van ramen”; deze pagina richt zich op de hulpmiddelen naast die kisten.

Hulpmiddelen om ramen in de kast te hanteren

Raamtang

Een metalen tang in de vorm van een grijper die de bovenlat van het raam aan beide kanten vastpakt. Hiermee til je een met propolis vastgekit raam met één hand recht en zonder schokken omhoog. Het is veiliger dan de smalle lat met een gehandschoende hand vasthouden en verkleint de kans dat je bijen plet.

Raamhanger (raamsteun)

Een metalen hanger die aan de rand van de kast of de honingkamer wordt gehaakt. Het eerste of tweede raam dat je bij de controle uitneemt, hang je hieraan; zo krijg je ruimte om in de kast te werken en hoeft het raam niet op de grond. Het voorkomt ook dat de moer van een raam met bijen valt.

Kastbeitel

Het basisgereedschap van elke imker: hij maakt vastgekitte ramen los, tilt ze op en schraapt. Het haakvormige eind werkt als hefboom om het raam op te lichten.

Hulpmiddelen om honingkamers en kasten te vervoeren

• Honingkamerlift: Een frame dat naast de kast wordt opgezet en de honingkamer of het kastlichaam met een hefboom of zwengel optilt. Een imker die alleen werkt, kan zo zware honingkamers optillen zonder zijn rug te belasten.
• Transportkar: Een steekkar met twee wielen en een laadvlak op kastmaat. Maakt het vervoer van honingkamers en kasten op de bijenstand makkelijker; op oneffen terrein kies je brede wielen.
• Draagbeugels en handgrepen: Beugels die aan de kast worden bevestigd of die twee mensen samen gebruiken.
• Spanband: Zet de kastdelen aan elkaar vast; voorkomt bij vervoer en reizende bijenhouderij dat de kast opengaat.

Hulpmiddelen om ramen te bewaren

• Raatrekken: Open rekken waarin de ramen aan hun oren hangen. De raten raken elkaar niet, de lucht kan circuleren en controleren is makkelijk.
• Plafondhangers: Ramen die aan latten van het plafond hangen, sparen ruimte en worden geventileerd.
• Raatkasten: Goed sluitende kasten met deuren; voorkomen dat ingevroren raten opnieuw door de mot worden aangetast.
• Gestapelde honingkamers: De meest gebruikte methode. Onder- en bovenkant worden zo afgesloten dat muizen en motten er niet in kunnen.

Hoe bewaar je raten tegen de wasmot?

De grootste vijand van lege raat in opslag is de wasmot (grote wasmot Galleria mellonella en kleine wasmot Achroia grisella). De larven leven van was, stuifmeel en resten van cocons en vernietigen de raat door er spinsel doorheen te weven. Raat zonder bijen kan binnen een paar weken onbruikbaar worden.

Naftaleen en vergelijkbare chemicaliën laten residuen achter in was en honing; die gebruik je niet. Oude, donker geworden broedraten met veel cocons omsmelten in plaats van bewaren, verkleint zowel het motrisico als de ziektedruk.

Hygiëne en orde bij de opslag

• Laat de raten voor de opslag door de bijen uitlikken en laat ze drogen; natte raat gaat schimmelen.
• Maak de opslagruimte muisdicht; muizen knagen aan raat en maken hem vuil.
• Merk de raten naar de bijenstand waar ze vandaan komen; houd raten uit kasten met een ziekteverdenking apart en meld de verdenking.
• Controleer een paar keer in de winter; zet een raam waarop spinsel of larven te zien zijn meteen apart en vries het in.
• Neem geen tweedehands raat van onbekende herkomst in je opslag op.

Veelgemaakte fouten

• Een raam tijdens de controle op de grond of in het gras zetten.
• Zware honingkamers alleen en vanuit de rug optillen.
• De kast voor het vervoer niet vastzetten.
• Lege raten onbeheerd laten liggen op een warme, donkere en afgesloten plek.
• Naftaleen gebruiken in de opslag.