Vaste-raatkasten zijn kasten waarin de bijen hun raten aan de wand of het deksel bouwen, zodat zij niet zijn uit te nemen.

Vormen

Uitgeholde boomstammen, gevlochten korven, kasten van klei of leem, buizen van riet. Wat zij delen is dat het materiaal plaatselijk is en de bouw eenvoudig.

De voordelen

• Kosten: Vrijwel nul; het materiaal is ter plaatse
• Isolatie: Dikke wanden van hout of klei isoleren uitstekend
• Geen aangekochte onderdelen nodig

De beslissende beperking

De raten zijn niet uit te nemen. Daaruit volgt alles:

• Het volk is niet te inspecteren. Ziekte wordt niet gezien
• Broedziekten zijn niet te beoordelen — de reden dat deze kasten bij ziektebestrijding een probleem vormen
• Oogsten vernielt de raat en vaak een deel van het broed
• Varroa is niet te meten zoals in een kast met ramen
• Er is geen gerichte teelt mogelijk

Wat de bewegelijke raam veranderde

De bewegelijke raam is de vinding waarop alle moderne imkerij rust. Zonder haar is er geen inspectie, geen gerichte oogst en geen ziektebestrijding.

Dat is geen kwestie van smaak maar van wat mogelijk is.

De honing

Wat eruit komt is raathoning of geperste honing. Geperste honing bevat meer stuifmeel en waspartikels en is troebeler.

Raathoning uit welke kast dan ook is het meest concrete bewijs van echtheid: niet geslingerd, niet verhit, niet gefilterd, en niet te versnijden.

Waar zij nog worden gebruikt

In streken waar materiaal duur of onbeschikbaar is en de imkerij kleinschalig en voor eigen gebruik is. Ook om cultuurhistorische redenen.

Regelgeving

In sommige landen is het gebruik beperkt of aan voorwaarden gebonden, juist omdat ziektecontrole niet mogelijk is.

Een middenweg

Imkers die natuurraat willen zonder de inspectie op te geven gebruiken kasten met ramen zonder kunstraat: de bijen bouwen hun eigen raat, maar de ramen blijven uitneembaar.