Ontzegelbakken

Het honingraam klaarmaken in de ontzegelbak betekent: het verzegelde honingraam uit de honingkamer op de steunpen van de bak zetten, beide kanten ontzegelen, het raam laten uitdruppen en het gereedmaken voor de honingslinger. Deze pagina beschrijft de ontzegelbak vanuit het raam: welk raam wordt geslingerd, hoe zet je het in de bak, hoe ontzegel je en wat gebeurt er na het slingeren met het raam. De pagina die de bak zelf voorstelt, is “Ontzegelbakken (honingproductie)”.

Welk honingraam is klaar om te slingeren?

Alleen rijpe honingramen horen in de bak. Wat de imker moet controleren:

• Verzegeling: Het grootste deel van het raam moet met witte of lichte verzegeling afgesloten zijn. De verzegeling laat zien dat de bijen voldoende water uit de honing hebben laten verdampen.
• Vocht: Meet bij een gedeeltelijk verzegeld raam met een refractometer. Zijn er veel onverzegelde cellen, dan gaat het raam terug naar de kast of wordt het apart geslingerd en wordt het vochtgehalte gemeten.
• Geen broed: Een raam met broed wordt niet geslingerd. Als er geen moerrooster is gebruikt, kan er broed in de honingkamer zitten; die ramen gaan terug naar de kast.
• Stuifmeel: Cellen vol stuifmeel worden niet geslingerd; ze geven de honing een stuifmeelsmaak en troebeling. Zulke ramen kun je beter apart houden.
• Gezondheid: Ramen uit een volk met ziekteverschijnselen worden niet met gedeeld materiaal geslingerd.

Hoe maak je het raam klaar voor de bak?

1. Schrapen: Schraap propolis en brugraat van de bovenlat en de oren van het raam met de kastbeitel; het schraapsel gaat niet in de bak maar in een aparte bak.
2. Controle: Houd het raam tegen het licht; kijk of er gebroken raat, broed of stuifmeel in zit.
3. Warmte: Honingkamers die op een koele dag zijn weggenomen, voor het slingeren in een lauwwarme ruimte laten staan, maakt de verzegeling zachter en het snijden makkelijker.
4. Volgorde: Neem de ramen één voor één uit de honingkamer; laat de honingkamer niet open staan.

Hoe ontzegel je een honingraam in de bak?

1. Op de pen zetten: Zet een oor van het raam op de pen van de steunlat van de bak en houd het raam rechtop of iets schuin. De verzegeling moet in de bak vallen.
2. Van boven naar beneden snijden: Laat het ontzegelmes, steunend op de zijlatten van het raam, met een zagende beweging net onder de verzegeling naar beneden glijden. Snijd niet diep in de celwanden.
3. Kuilen openen: Open diepliggende cellen en randcellen waar het mes niet bij kan met de ontzegelvork.
4. Omdraaien: Draai het raam op de pen en open de andere kant op dezelfde manier.
5. Laten uitdruppen: Hang het geopende raam aan het rek van de bak; de honing die binnen een paar seconden afdruipt, valt in de bak.
6. Naar de slinger brengen: Zet het raam in de honingslinger, tegenover een raam van ongeveer hetzelfde gewicht.

Wat doe je in verschillende situaties?

Wat gebeurt er na het slingeren met het ontzegelde raam?

• Laten uitlikken: Geslingerde natte ramen laat je 's avonds door de bijen schoonmaken in honingkamers die je op volken van je eigen bijenstand zet. Ze buiten laten staan lokt roverij uit; ze naar een andere bijenstand brengen kan ziekten verspreiden.
• Uitsorteren: Gebroken, erg donker geworden of vervormde raten gaan naar de wassmelter.
• Bewaren: Droge raten worden bewaard met bescherming tegen de wasmot (zie “Hulpmiddelen voor vervoer en opslag van ramen”).

Een goed verzorgde honingraat kan jarenlang worden geslingerd. Elke intacte raat stuurt de energie die de bijen anders aan nieuwe was zouden besteden naar de honing.

Wat doe je als je geen ontzegelbak hebt?

Bij een oogst van een paar ramen doet een houten lat op een schone, voedselveilige brede bak dienst als ontzegelbak. Een spijker in de lat vervangt de pen. De verzegeling valt in de bak; maar om de honing uit de verzegeling te halen heb je dan nog een zeef nodig en het honingverlies is groter. Naarmate het aantal kasten groeit, heb je een bak met zeef en kraan snel terugverdiend.

Veelgemaakte fouten

• Ramen met broed of veel stuifmeel meenemen om te slingeren.
• Met het mes diep in de celwanden snijden; de bijen verbruiken honing om de raat opnieuw op te bouwen.
• Een geopend raam lang aan het rek laten hangen; de honing koelt af en het oppervlak trekt vocht aan.
• Honingkamers open laten staan in de slingerruimte.
• Natte ramen laten uitlikken op andere bijenstanden.